Information Office of Opolskie Region in Brussels, Rue de la Science 41 (1st floor), 1000 Brussels
Aktualności
Kongres „Nowe specjalizacje, nowe możliwości. Zielona Gospodarka. Przemysły Kreatywne” w Katowicach (9 stycznia 2019)

Pierwszy dzień Kongresu poświęcony był tematyce zielonej gospodarki. Obszar ten obejmuje działania mające na celu wspieranie wzrostu i rozwoju gospodarczego, z zapewnieniem stałej dostępności kapitału naturalnego oraz usług ekosystemowych. Omawiano politykę środowiskową, gospodarczą, społeczną oraz innowacje, które mają zapewnić społeczeństwu efektywne wykorzystanie zasobów w procesach produkcji i konsumpcji.

 

Spotkanie rozpoczął prof. Jerzy Buzek, Przewodniczący Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii Parlamentu Europejskiego. W swoim wystąpieniu podkreślił rolę Inteligentnych specjalizacji ważnych z perspektywy rozwoju regionalnego oraz ich znaczenie w pozyskiwaniu środków unijnych z różnych źródeł, jak na przykład z funduszy strukturalnych, programów "Horyzont 2020/Horyzont Europa" czy "Connecting Europe Facility" („Łącząc Europę”).

Prof. Luc Hittinger, Członek Prezydium Francuskiej Konferencji Przewodniczących Uniwersytetów, Przewodniczący CLORA (Club of Associated Research Organisations) w Brukseli, przedstawił kwestie nowych specjalizacji oraz możliwości wsparcia Programu Horyzont Europa. Główne cele programu to wspieranie tworzenia i rozpowszechniania wykwalifikowanej wiedzy, wzmacnianie wpływu badań naukowych i innowacji we wszystkich politykach europejskich, pobudzanie innowacji oraz wzmacnianie ich wdrażania na rynek. Wspomniał o Rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów regulowanych przez siedem funduszy: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, Fundusz Spójności, Europejski Fundusz Socjalny Plus, Europejski Fundusz Morski i Rybołówstwa, Fundusz Azylowy i Migracyjny, Wewnętrzny Fundusz Bezpieczeństwa oraz Zarządzanie Granicami Zewnętrznymi i Wizami. Podkreślił, iż dążenie do bardziej inteligentnej Europy jest możliwe dzięki promowaniu transformacji gospodarczej w sposób innowacyjny i bardziej inteligentny. Podkreślił również rolę współpracy międzyregionalnej w łańcuchu wartości oraz zasadę komplementarności jako nowego podejścia w Programie Europa.

 

Następnie Rafał Janas, ekspert Komisji Europejskiej z Dyrekcji Generalnej ds. zatrudnienia, spraw społecznych i włączenia społecznego zaznaczył, iż niskoemisyjna gospodarka w transformacji przemysłowej i w gospodarce o obiegu zamkniętym wpisuje się w jeden z pięciu celów nowej polityki spójności. Mowa tu o celu „Bezemisyjna Europa”, wdrażającym Porozumienie Paryskie, które planuje inwestycje w transformację sektora energetycznego, w odnawialne źródła energii oraz w walkę ze zmianą klimatu. Nawiązał również do warunkowości pod kątem działań wspierających transformację przemysłową. Podkreślił, iż tego jeszcze nie było w obecnej perspektywie. Zielona gospodarka to docelowy model gospodarczy, do którego powinny dążyć wszystkie regiony europejskie.

Po sesji inauguracyjnej odbyły się dwie sesje tematyczne. W pierwszej pt. „ Zielona przyszłość miast. Potencjał regionów w zielonej gospodarce”, udział wzięli przedstawiciele Aglomeracji Opolskiej, Śląsko Zagłębiowskiej Metropolii, Urzędu Marszałkowskiego Woj. Małopolskiego, Uniwersytetu Śląskiego oraz Ambasady Francji.

Tomasz Pietrusiak, Z-ca Dyrektora Departamentu Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego, przedstawił rolę eko-doradców w zintegrowanym projekcie LIFE-IP. Głównym celem projektu jest przyspieszenie realizacji "Planu Jakości Powietrza dla Województwa Małopolskiego" oraz poprawa jakości powietrza poprzez zmianę zachowania i wzrostu świadomości mieszkańców, a także wzmocnienie współpracy z interesariuszami. Efekt projektu to utworzenie ok. 100 zielonych miejsc pracy dla pracowników zajmujących się wdrożeniem Planu Jakości Powietrza, pobudzenie potencjału w gminach, oraz zwiększenie poziomu wiedzy, a także wymiana doświadczeń na poziomie lokalnym, regionalnym i międzynarodowym.

Członek Zarządu Górnośląsko Zagłębiowskiej Metropolii, Karolina Wadowska skupiła się na dotychczasowych osiągnięciach Metropolii dot. zintegrowania, usprawnienia i rozbudowania oferty transportu publicznego, który ma zapewnić zrównoważoną mobilność miejską na obszarze GZM. Przedstawiła także możliwości związane z wykorzystywaniem dronów do walki ze smogiem, które mają być testowane na terenie Metropolii. 

Bernadetta Lisson-Pastwa, Koordynatorka działań Aglomeracji Opolskiej w zakresie ochrony przyrody i promocji bioróżnorodności, podkreśliła rolę edukacji najmłodszych obywateli poprzez organizowanie konkursów z zakresu ochrony środowiska. Natomiast gmina powinna pełnić rolę edukatora i promotora poprzez wprowadzenie w struktury administracyjne np. doradców energetycznych zajmujących się informowaniem obywateli, jak również aplikowaniem o nowe środki finansowe w zakresie ochrony środowiska.

 

Z kolei prof. Piotr Skubała z Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Śląskiego powiedział, iż musimy zmienić wszystko włącznie z gospodarką i społeczeństwem. Musimy odejść od spalania paliw kopalnych, a wykorzystać potencjał jaki drzemie w miastach. Jest to jedyna słuszna droga. Należy zatem skoncentrować się na odnawialnych źródłach energii i odtwarzaniu zasobów przyrody. Przekonywał, iż miasta to idealne miejsca do odtwarzania zieleni.

Adam Kapella, Radca ds. Zrównoważonego Rozwoju w Ambasadzie Francji w Polsce stwierdził, iż dla dalszego, efektywnego i przyjaznego środowisku rozwoju, konieczne jest dalsze i jeszcze bardziej intensywne wsparcie badań i inteligentnych projektów. Pobudzanie wzrostu musi jednak odbywać się jednocześnie z troską o środowisko. Nawiązał również do ambitnych celów, jakie Francja postawiła przed sobą do zrealizowania w kwestiach zielonej gospodarki, m.in. w zakresie eko-miast (ecocities) i eko-dzielnic (ecoquartier). Z kolei w drugiej sesji panelowej, która poświęcona była technologiom przyszłości oraz walce ze smogiem, udział wzięli przedstawiciele Parku Technologicznego Euro-Centrum, Uniwersytetu Śląskiego, Klastra South Poland Cleantech oraz Urzędu Marszałkowskiego Woj. Śląskiego.

Prezes Zarządu Parku Technologicznego Euro-Centrum Sp. z o.o., Paweł Podsiadło, powiedział, iż innowacje są kluczem w sferze społecznej i technologicznej. Powodem wszystkich rewolucji przemysłowych były zmiany gospodarcze, społeczne i polityczne. Istotny wpływ na zmianę sytuacji miały innowacje, globalizacja gospodarki, ekologia, utrata rynków zbytu i wreszcie wyczerpanie zasobów. Zmiana zaczęła się od I rewolucji przemysłowej, rozpoczętej od Wiosny Ludów w 1848 r., po II rewolucję związaną z budową przemysłu ciężkiego, opartego na węglu i stali, rewolucję naukowo-technologiczną, tzw. „zielone biurowce” i smart space, dzielącej się na innowacje technologiczne (Internet rzeczy) oraz innowacje społeczne (Internet dla ludzi), a także IV rewolucję przemysłową, której społeczną konsekwencją jest dehumanizacja życia społecznego. Przekonywał, iż inteligencja grupy powstaje w wyniku współzawodnictwa pomiędzy wieloma jednostkami, ale zamiast tego mamy „Samotny inteligentny tłum”. Integracja innowacji społecznych i technologicznych jest warunkiem wdrażania polityki rozwoju.

Dr hab. Iwona Jelonek z Wydziału Nauk o Ziemi z Uniwersytetu Śląskiego powiedziała, iż dalszy, wymierny i skuteczny rozwój Odnawialnych Źródeł Energii nie jest jednak możliwy bez ujęcia w tym zakresie nowoczesnego, przyjaznego środowisku wykorzystania węgla. „Nie odpalimy OZE bez węgla, a bez koksu nie będzie stali”, dodała. Należy wprowadzić nowoczesną technologię, uczyć się oszczędzać i wytwarzać energię. Przykładem mogą być budynki pasywne czy tereny zielone oddawane pod produkcję biomasy. Według niej, hybrydyzacja to najlepsza technologia do wykorzystania w obecnej chwili.

Janusz Kahl, Dyrektor South Poland Cleantech Cluster Sp .zo.o oraz Konsul honorowy Danii, Finlandii i Islandii w województwach Małopolskim, Śląskim, Podkarpackim i Świętokrzyskim, przybliżył uczestnikom Kongresu działalność klastra, którego misją jest wsparcie zrównoważonego i zielonego wzrostu regionu poprzez uczestniczenie w tworzeniu i realizowaniu włączającej polityki zielonego wzrostu, mogącej poprawić sytuację społeczną mieszkańców, promującą odpowiedzialne gospodarowanie surowcami naturalnymi i respektującą równowagę na naszej planecie. Jego głównym celem jest realizacja polityki państwa i regionu poprzez zapewnienie szybszego wzrostu istniejących w regionie cleantech firm, stworzenie nowych oraz przyciągnięcie zagranicznych spółek, inwestycji i talentu. South Poland Cleantech Cluster realizuje powyższe cele m.in. poprzez pobudzanie popytu firm na innowacje i prace badawczo-naukowe. Ponadto przedstawił Wspólną Wizję KE na okres 2021- 2027 oraz jej główne cele, podkreślił znaczenie umiejętności Kluczowych technologii wspierających – KET oraz jakie korzyści mają kraje i regiony z ich wdrażania.

Blanka Romanowska, Kierownik Referatu ds. planowania w zakresie środowiska w Wydziale Ochrony Środowiska w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Śląskiego, przedstawiła akty prawa miejscowego dla Województwa Śląskiego dotyczące Programu ochrony powietrza, wymieniając m.in. uchwałę z 18 grudnia 2017 r. w sprawie „Programu ochrony powietrza dla terenu województwa śląskiego mającego na celu osiągnięcia poziomów dopuszczalnych substancji w powietrzu oraz pułapu stężenia ekspozycji”, która weszła w życie 11 stycznia 2018 r. oraz uchwałę w sprawie wprowadzenia na obszarze Województwa Śląskiego ograniczeń w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw, która weszła w życie 1 września 2017 roku. W 2015 r. przeprowadzono ocenę jakości powietrza, która wykazała, iż przyczyną złej jakości powietrza jest przekroczenie poziomów dopuszczalnych i docelowych. Działania naprawcze w Programie ochrony powietrza mają koncentrować się nie tylko na ograniczeniu emisji liniowej i emisji powierzchniowej, ale także na działaniach edukacyjnych. Wymagany efekt redukcji emisji powierzchniowej podzielono zatem na 4 okresy: 2021, 2023, 2025, 2027. Uchwała antysmogowa zawiera również terminy wymiany urządzeń grzewczych – kotłów.

 

Drugi dzień kongresu poświęcony był tematyce związanej z przemysłami kreatywnymi w zakresie kształtowania rozwoju społeczno-gospodarczego w Europie i w Polsce z perspektywy międzynarodowej, krajowej i regionalnej. Należy wspomnieć, iż kultura dopiero od niedawna została powiązana z rozwojem gospodarczym i polityką ekonomiczną. Tym samym staje się ona odpowiedzialna nie tylko za tworzenie tożsamości regionalnej, ale również określa atrakcyjność danego regionu nie tylko dla samych jego mieszkańców, ale także dla inwestorów i regularnie odwiedzających go turystów. W dużym stopniu wpływa ona także na innowacyjność przedsiębiorstw, przyciągając wysokiej klasy specjalistów. Ponadto umożliwia tworzenie nowych miejsc pracy i powoduje wzrost jego konkurencyjności.

Ważną częścią wydarzenia było zapoznanie się z doświadczeniami Województwa Małopolskiego oraz Wielkopolskiego, które zdobyli je wzorując się na najlepszych. Poruszony został również temat inkluzji społecznej jako wyzwania dla miast i regionu w kontekście projektowania produktów i usług.

Organizatorami Kongresu, który odbył się w dniach 26-27 listopada br., byli: Dom Polski Południowej w Brukseli (którego członkiem jest Województwo Opolskie), Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego, Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach oraz Zamek Cieszyn.

Open DaysInvest in OpolskieDPP#CohesionAlliancecentraleuropeInterreg Europakomitet
Wykonanie PRESTO